Między lipcem a sierpniem Twój zbiornik może tracić kilkaset litrów tygodniowo, nie zdając sobie z tego sprawy. Dobra wiadomość — obliczenie tych strat jest proste, a uzupełnianie bez zakłócania ryb jest równie dostępne, jeśli unikasz dwóch głównych pułapek.
Ewaporacja to nieuchronne zjawisko fizyczne : pod wpływem ciepła, bezpośredniego słońca i wiatru cząsteczki wody przechodzi w fazę gazową i opuszczają twój zbiornik. Utrata 1 cm dziennie jest całkowicie normalna w pełni lata, i może wzrosnąć do 2 lub 3 cm w czasie suchej i wietrznej fali upalów.
Niniejszy przewodnik zawiera najpierw wzory do obliczania strat w litrach, następnie metodę pomiaru rzeczywistej ewaporacji. Następnie objaśnia wszystko, co należy wiedzieć, by prawidłowo kompensować straty : dwa ukryte niebezpieczeństwa (szok termiczny i chloramina), bezpieczną metodę krok po kroku oraz automatyczne rozwiązania, które uwalniają od krąnika.
Wzór jest prosty : 1 milimetr ewaporacji na 1 m² powierzchni = 1 litr. Pomnóż dzienny ubytek przez powierzchnię zbiornika, by uzyskać liczbę litrów traconych każdego dnia.
Konkretny przykład : zbiornik 5 m², który traci 1 cm dziennie (10 mm) w normalnym lecie, traci 50 litrów dziennie, czyli 350 litrów tygodniowo. Zbiornik 10 m² w pełnej fali upalów, przy 2 cm dziennie, osiąga 200 litrów na dzień, czyli prawie 1 500 litrów przez 7 dni.
Liczby te zaskakują na początku, lecz są weryfikowalne za pomocą prostego znacznika na ścianie. Znajomość rzędu wielkości pozwala przewidzieć i właściwie wymiarować swój zapas wody kompensacyjnej.
Najbardziej wiarygodna metoda to test wiadra. Postaw wiadro z podziałką napełnione wodą obok zbiornika, na tym samym poziomie nasłonecznienia. Po 24 godzinach porównaj ubytki : jeśli są identyczne, masz czystą ewaporację. Jeśli zbiornik opada szybciej, szukaj wycieku.
Oznacz poziom pełny na ścianie niezmywalnym markerem i sfotografuj go. Cotygodniowa kontrola wystarczy, by przewidzieć uzupełnianie poziomu. To także metoda diagnozowania podejrzeń o mętną wodę związaną z ukrytym wyciekiem.
Zapisuj wartości w małym notatniku. Konfrontując z pogodą, szybko uzyskasz swoją osobistą krzywą ewaporacji.
Duża powierzchnia wystawiona na działanie czynników paruje proporcjonalnie więcej. Kaskada lub fontanna łatwo podwajają współczynnik ewaporacji przez efekt rozpylania. Wiatr również mnoży straty, stale odnawiając suche powietrze nad wodą.
Rośliny brzegowe pogarszają bilans poprzez ewapotranspirację, połączony proces parowania i transpiracji liściowej. Gęsta kępa sitowia lub papirusu może stanowić 30 do 50 % całkowitych strat.
By ograniczyć straty, zwolnij kaskady podczas szczytu upałów, utwurz strefę chronioną od wiatru i wybieraj rośliny brzegowe o umiarkowanej ewapotranspiracji. Częściowe zacienienie przez rośliny pływające uzupełnia użytecznie strategię.
Kompensowanie ewaporacji wydaje się banalnym gestem : odkręcamy kran i puszczamy wodę. To dokładnie ten gest może zabić część twojej obsady. Dwa niebezpieczeństwa kumulują się, gdy nie podejmiemy środków ostrożności : szok termiczny i obecność chloru lub chloraminy w wodzie sieciowej.
Karpie koï i inne ryby stawowe akceptują szeroki zakres temperatur, pod warunkiem że zmiany są powolne. Gwałtowne uzupełnianie poziomu powoduje lokalne obniżenie temperatury o kilka stopni, osłabia odporność i otwiera drogę chorobom. Sekcje poniżej opisują, jak uniknąć obydwu tych pułapek.
Woda z kranu ma zazwyczaj między 12 a 18 °C, nawet latem. Woda w twoim zbiorniku łatwo osiąga 24–28 °C w pełni sezonu. Gwałtowne wlewanie tej zimnej wody tworzy lokalną różnicę temperatury 10 °C lub więcej, śmiertelna dla ryb.
Absolutna zasada to nie przekraczać 2 do 4 °C różnicy między dodawaną wodą a wodą w zbiorniku. Powyżej tego progu osłabienie odporności sprzyja pojawieniu się białych punktów (ichtioftiroza) już po kilku dniach.
Jeśli musisz uzupełnić dużo wody, rób to w kilku małych porcjach rozłożonych na cały dzień, lub pozwól wodzie się ocieplić w pojemniku na słońcu przez kilka godzin wcześniej.
Woda z kranu zawsze zawiera chlor lub chloraminę, dodawane ze względu na zdatność do picia. Chlor spala skrzela ryb i zabija nitryfikujące bakterie filtra. Ta ostatnia konsekwencja jest często niedoceniana, lecz może wywołać niszczący skok amoniaku.
Prosty chlor ulatnia się w ciągu 24 do 48 godzin na wolnym powietrzu. Chloramina jest natomiast znacznie bardziej stabilna i wymaga aktywnego leczenia. Węgiel aktywny to najprostsze rozwiązanie : wiąże chlor i chloraminę w ciągu kilku godzin.
Handlowy kondycjoner wody robi to samo w kilka minut, co jest praktyczne w przypadku pilnego uzupełniania poziomu.
Krok pierwszy : przygotuj wodę w zamkniętym zbiorniku poprzedniego dnia. Napełnij 24 godziny wcześniej wodą z kranu, dodaj kondycjoner lub pozwól chlorowi się ulotnić, i pozostaw całość do osiągnięcia temperatury powietrza.
Krok drugi : sprawidź pH i temperaturę przed dodaniem. Różnica z basenem nie może przekraczać 2 do 4 °C. Wlewaj ostrożnie, nigdy więcej niż 10 do 15 % objętości zbiornika jednorazowo.
Najlepiej uzupełniać poziom wieczorem, gdy temperatury się stabilizują. Obserwuj ryby przez 30 minut po uzupełnieniu : sposób pływania, oddychanie, zachowanie.
W przypadku zbiorników zewnętrznych i długich letnich nieobecności dwa połączone urządzenia zmieniają konserwację : zawór kulowy zainstalowany na wstępnie przygotowanym zbiorniku buforowym oraz pojęmny kolektor wody deszczowej.
Zawór kulowy działa jak syfon klozetowy : dopóki poziom spada, przepuszcza wodę ; gdy osiągnie znacznik, zamyka się. Zbiornik buforowy pozwala kondycjonować wodę przed dopływem do zbiornika.
Zbierana woda deszczowa jest najmiększa z możliwych : bez chloru, w temperaturze otoczenia, idealnie dostosowana. Cysterna 1 000 litrów wystarczy na normalne lato dla domowego zbiornika średnich rozmiarów.
Letnia ewaporacja nie jest nieuniknionym losem. Zrozumieć wzór, zmierzyć swoje straty, zidentyfikować czynniki nasilające : to trzy klucze do przewidywania. Co do kompensacji, opiera się na dwóch złotych zasadach : maksymalnie 4 °C różnicy termicznej i zero resztkowego chloru w dodawanej wodzie.
Dzięki prostej rutynie lub automatycznemu systemowi twój zbiornik przechodzi przez najcieplejsze miesiące bez szkody dla ryb ani strat bakterii filtra. Regularneść i przewidywanie warte są tysiąc produktów chemicznych do nadrobicą się.
Szklarnie i zestawy akwaponiki
Znajdź szklarnię lub zestaw do akwaponiki, o którym zawsze marzyłeś ! Modele gotowe do użytku, by łatwo zacząć przygodę z akwaponiką.
Świat ROŚLIN
Nasiona, podłoża, nawozy, komposty i akcesoria ogrodnicze do udanej produkcji warzyw w akwaponice.
Świat RYB
Pokarm, stawy, akwaria, systemy analizy wody i różne akcesoria dla dobrostanu Twoich ryb.
Świat Wyposażenia
Pompy, filtry, napowietrzacze, grzejniki, oświetlenie, rurociągi i akcesoria do wyposażenia i zabezpieczenia Twojego systemu akwaponicznego.
Świat SZKOLEŃ
Książki i praktyczne szkolenia z akwaponiki, agroekologii i samowystarczalności żywnościowej.
